Wast een berg, kost een beetje

Bij de vervolging van witwassen is er geen sprake van een volledige omgekeerde bewijslast maar ligt er wel een zware motiveringsplicht bij de verdachte.  Het OM hoeft niet specifiek te bewijzen welk specifiek misdrijf aan het witwassen ten grondslag ligt. Maar wanneer een verdachte een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring geeft, ligt het op de weg van het OM nader onderzoek te doen naar die verklaring.

In januari 2025 vindt een overdracht plaats van een draagtas vanuit een Renault Mégane. Een persoon overhandigt die tas aan een medeverdachte. Deze had zich voor € 750,- laten inhuren ondanks dat hij het vermoeden had van iets illegaals. In de draagtas werd een bedrag van € 86.000,- aangetroffen en in de Renault ook nog eens 6 kg heroïne. Deze verdachte ging voor de bijl en werd veroordeeld tot 12 maanden gevangenisstraf.

De medeverdachte ging het beter af. Hij verklaarde dat hij het geld had ontvangen van een bedrijf in Turkije om er auto’s mee te kopen bij een autohandelaar. De voertuigen waren bestemd voor Irak en Iran en de verdachte had ook foto’s gestuurd naar zijn contact bij het Turkse bedrijf. Kortom: een concrete, verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring. Het OM checkte het bedrijf op internet en constateerde dat het diensten verleende als schoonmaak, juridisch advies en beveiliging, maar geen handel in voertuigen. De rechtbank vond dit onvoldoende. Verdachte werd vrijgesproken van witwassen. Van het geld werd de bewaring gelast ten behoeve van de rechthebbende.

Wat kan hieruit geleerd worden? Het vervolgen voor witwassen is effectief, met name gelet op de zware motiveringsplicht van een verdachte. Maar komt deze met een plausibele verklaring, dan is het OM aan zet. Zorgvuldigheid is op dat moment bepalend voor een succesvolle veroordeling. Voor lichtzinnigheid is geen plek. Dat geeft een nieuwe betekenis aan de slogan.